Uit het scriptorium: De geur van koeienlijven en kruidig gras

De stilte die neerdaalt over de weilanden, aan het einde van een zomermiddag. Alleen het gezoem van insecten en het geluid van de grazende koeien. Als in de verte het gepruttel klinkt van de trekker van boer Frits, steken ze hun kop op en lopen vast in de richting van de melkmachine onder de knotwilgen.

Frits kent zijn koeien en hun karakters, alle achtentwintig. “Berta doet net zo chagrijnig als haar moeder, maar als je ze een tijdje achter de oren aait voordat je gaat melken, vinden ze alles best,” leert hij mij, zijn buurjochie van acht. Frits is een soort opa voor me, ik mag hem altijd komen helpen. De geur van koeienlijven en kruidig gras in de namiddagzon, de eerste melk die je met de hand melkt, een natte snuit die zachtjes in je hand wordt gedrukt – als mijn herinneringen ooit schimmig worden en achterwaarts verdwijnen, zijn dit de dingen die ik nog weet.

OnderWeg: Groeien in opmerkzaam leven

In zijn vertrouwelijke omgang spreekt God niet alleen ons hoofd aan, maar ons hele wezen: ons lichaam en alle zintuigen, onze affecties en emoties, onze gedachten en gevoelens, alles doet mee. Wat nemen we waar – wat voelen we, ruiken we, horen we, zien we, proeven we? Welke emoties worden aangeraakt, welke energie voelen we in ons lijf? Hoe is God hierin aanwezig?

Je zou kunnen zeggen: onze lichaam en onze zintuigen zijn een antenne en klankkast voor de heilige Geest.

Op uitnodiging van kerkelijk magazine OnderWeg schreef ik een artikel over het oefenen van onze spirituele zintuigen.

Uit het scriptorium: Wat wilde aardbeien ons leren

In de bosrand achter onze boerderij groeiden wilde aardbeien en ik wist precies waar. In mei sprongen de witte bloempjes tevoorschijn tussen de dorre bladeren en het mos, en een week of zes later kon je voorzichtig de eerste aardbeien plukken en in je mond stoppen. Het eerste jaar, ik was zes, heb ik spontaan "dankjewel" gezegd tegen de bosaardbeien en het bos. Het was alsof ik een cadeautje kreeg.

Een charismatische kruistheologie: Zuchten en lijden met Gods Geest

Arent de Gelder (1645–1727), Christus in de hof
der olijven te Getsemane. 

Vaak wordt gezegd: als je een theologie van genezing hebt, moet je ook een theologie van lijden hebben. Ik zou zeggen: de charismatische theologie van het Koninkrijk is in de eerste plaats een theologie van het lijden.

En we ervaren de kracht van de heilige Geest en van het Koninkrijk van God misschien wel bij uitstek in het lijden en op de 'dode plaatsen' (Andrew Root) in het leven.

Op een bezinningsdag van het Studietraject Gods Koninkrijk en de Heilige Geest (Evangelisch College) n.a.v. Proeven en watertanden (21 juni 2025) hield ik een lezing over zo'n theologie van het lijden. 

De tekst is nu ook hier te lezen. Een pleidooi voor een charismatische kruistheologie.

Nascholingscursus Charismatische vernieuwing (PThU / TUU)

NASCHOLINGSCURSUS | Welke waardevolle bijdrage kan charismatische vernieuwing leveren aan
de ontwikkeling van de protestantse traditie? En hoe kan binnen de setting van een traditionele kerk of pioniersplek invulling worden gegeven aan charismatische vernieuwing?

In het voorjaar van 2026 bieden de PThU, Theologische Universiteit Utrecht en New Wine Nederland opnieuw de nascholingscursus Charismatische vernieuwing aan - in een volledig vernieuwde opzet.

Klik verder om meer te lezen.

Our Father in the Wilderness

In de 6e eeuw, en mogelijk al in de 4e, trokken Keltische monniken de wildernis in om er het OnzeVader en andere gebeden te bidden - in de 8e eeuw trokken ze zelfs naar IJsland en mogelijk Groenland.

Het is een diep besef in de Keltisch-christelijke spiritualiteit dat de wildernis een vindplaats van God is, en dat de aarde, de zee en alle elementen vol zijn van Gods aanwezigheid.

Geïnspireerd door het voorbeeld van deze Keltische monniken, begon mijn vriend en reisgenoot Teije Brandsma een paar jaar geleden het project Our Father in the Wilderness.

Het Landelijk Netwerk Gebedspastoraat blijft groeien

GEBEDSPASTORAAT | Het Landelijk Netwerk Gebedspastoraat blijft groeien! Afgelopen week ondertekende ook Peter Dijkstra het Visiedocument, waarmee ook Stromen van leven (voorheen Cleansing Stream) zich aansloot als partnerorganisatie.

Het Landelijk Netwerk Gebedspastoraat is een samenwerkingsverband van organisaties die zich bezighouden met gebeds- en bevrijdingspastoraat en van plaatselijke pastorale teams.

Koffietafelgesprek: Proeven en watertanden in de kerkelijke praktijk van PKN en Mozaiek

In mijn boek Proeven en watertanden geef ik aanzetten tot een theologie van charismatische vernieuwing. Maar kun je daar nou iets mee, als predikant of voorganger?

Ik ging in gesprek met Mozaiek071-voorganger Martijn Rutgers en PKN-pastor Jolanda Aantjes, bij mij thuis in Arnhem aan tafel.

Martijn geeft leiding aan de bruisende, charismatische stadsgemeente Mozaiek071, waar zijn teams volop werken met de cursussen die ik ontwikkelde voor New Wine Nederland (en waar dit boek een theologisch vloertje onder legt): Luisterend bidden, gebedsministry en gebedspastoraat.

Jolanda is pastor van een kleine protestantse dorpskerk op de Veluwezoom die moedig standhoudt, maar waar ze niet hoeft aan te komen met termen als "ministrygebed".

Twee hele uiteenlopende contexten dus. Hoe behulpzaam is de theologie van het Koninkrijk, zoals ik die uiteenzet?

Bekijk hier het gesprek.

Bezinningsdag Proeven en watertanden (Evangelisch College)

LIJDEN MET GOD | Charismatische christenen (zoals ik) hebben het graag over bijzondere ervaringen van de heilige Geest, over genezing en overwinning. In werkelijkheid hebben we allemaal blauwe plekken op onze ziel - het leven doet pijn, genezing en herstel blijven vaak uit, God lijkt afwezig.

Op zaterdag 21 juni willen we eerlijk zijn, tegen onszelf, tegen elkaar en tegen God. Vanuit het Studietraject Gods Koninkrijk en de heilige Geest houden we n.a.v. mijn boek Proeven en watertanden een dag van bezinning en verdieping rond lijden en blijvende gebrokenheid.

Je bent welkom: als pastoraal werker, voorganger, student theologie of gewoon als betrokken gemeentelid.

Podcast De Leerlingen: Ruimte voor God zelf?

RUIMTE VOOR GOD ZELF? | Wat me opvalt als ik in een protestantse kerk kom, of dat nou een gereformeerde kerk is of een evangelische gemeente, is dat we vooral heel veel over God praten. Alsof God er zelf niet bij is.

In de EO podcast-serie De Leerlingen mocht ik iets delen over het ontvankelijk worden voor Gods aanwezigheid en werkzaamheid.

De Leerlingen #03

Nagenieten van een prachtige kloosterdag

RETRAITEDAG PROEVEN EN WATERTANDEN | Vandaag volop aan het nagenieten van de prachtige retraitedag in Klooster Nieuw Sion, waarmee we mijn boek Proeven en watertanden presenteerden. Ik krijg het ene na het andere appje van deelnemers die gisteren diep aangeraakt zijn door God - in hun pijn, hun verlangen, hun geestelijke dorheid of hun uitstrekken naar nieuwe stappen met God.

Proeven en watertanden: aanzetten tot charismatische vernieuwing

In Proeven en watertanden schetst theoloog Ronald Westerbeek een theologie van charismatische vernieuwing die met beide benen op de grond staat en eerlijk is over de gebrokenheid van het leven.

Het Koninkrijk van God breekt door in de wereld als mensen het erop wagen. We mogen meebewegen met wat God doet en God beweegt mee met wat wij dan doen. Hoewel het Koninkrijk al is aangebroken en geproefd kan worden, blijven we verlangend uitzien en watertanden naar meer.

Het resultaat is een aardse spiritualiteit, doordrongen van het besef dat Gods toekomst de hele schepping omvat en nu al aanraakt.

Bestel het bij je plaatselijke boekhandel of via KokBoekencentrum.

Interview: Charismatische vernieuwing in een gebroken wereld (ND)

Ik had een mooi gesprek met theoloog en ND-redacteur Laura Dijkhuizen naar aanleiding van mijn boek, over charismatisch geloven en hoe belangrijk het is om oog te hebben voor lijden en blijvende gebrokenheid.
Vaak wordt gezegd dat wie een theologie van genezing heeft, ook een theologie van lijden moet hebben. Wat mij betreft zou charismatische theologie zelfs in de eerste plaats een theologie van lijden moeten zíjn.

 
Vandaag staat het interview in de krant.

New Wine Predikantenretraite

Ontzettend genoten van de New Wine predikantenretraite, afgelopen vrijdag en zaterdag in klooster Nieuw Sion. Het was weldadig en bemoedigend, balsem voor de ziel.
Er zijn tranen gevloeid, wonden verzorgd, handen opgelegd, nieuwe gaven van de Geest ontvangen. Veel gelachen ook, en veel gedeeld en van elkaar geleerd.

Wie is de heilige Geest?

Op de New Wine Zomerconferentie 2024 (thema: Leef!) wordt het 3e deeltje gepresenteerd in de reeks kringenmateriaal, waarvan ik de redactie doe: 'Die Heer is en levend maakt. Persoon en werk van de heilige Geest'. Het werd geschreven door Grant Crowe, voorganger van de anglicaanse kerk in Amersfoort, en ik ben er super enthousiast over!

Wat gebeurt er bij de doop van Jezus?

 

In de charismatische beweging wordt vaak gezegd dat christenen de woorden en werken van het

Koninkrijk kunnen doen, "met dezelfde autoriteit en kracht als Jezus". Om dat te wegen, zullen we eerst scherp moeten hebben wat die "autoriteit" en "kracht" betekenden in de bediening van Jezus zelf. Wat gebeurde er precies bij Jezus' doop in de Jordaan, toen de Geest op hem neerdaalde (theofanie)?

In dit (engelstalige) artikel bespreek ik wat Abraham Kuyper, Karl Barth, Jürgen Moltmann en Wolfhart Pannenberg hierover zeggen.

Spoiler: de inbreng van Kuyper is hier verrassend radicaal en relevant.

Evangelische theologie en het heil

Dwight L. Moody

Ook in de evangelische heilsleer ligt de nadruk op de - juridische - rechtvaardiging van de zondaar. In
grote delen van de evangelische beweging is (sinds Lausanne 1974) ruime aandacht voor sociale en ecologische gerechtigheid, maar vaak is nog de vrees dat dit afleidt van wat de eigenlijke kern van Gods heil zou zijn: redding voor de ziel.

Een beknopte typologie (ontleend aan mijn thesis).

Gereformeerde theologie en het heil

De gereformeerde traditie heeft altijd de samenleving en schepping op het oog gehad. Maar in de verzoeningsleer lag de nadruk zo sterk op de (juridische) rechtvaardiging van de zondaar, dat “heil” vrijwel ging samenvallen met “rechtvaardiging” en eeuwige redding voor de ziel. De vernieuwing van het leven en van de schepping werd - in weerwil van het brede gereformeerde perspectief - secundair. Het werd veelal behandeld onder de noemer van een deugdzaam leven uit dankbaarheid, van de christelijke ethiek, en niet gerekend tot de kern van Gods heil,of anders gezegd: de substantie van het heil.

Een beknopte typologische schets (uit mijn thesis).

Nieuwe cursus Gebedspastoraat

Vers van de pers: het 122 pagina's tellende cursusmagazine bij de Cursus gebedspastoraat, waarvan ik de redactie mocht voeren. Eindelijk echt in handen!

Dit cursusmagazine (niet los verkrijgbaar) hoort bij de nieuwe Cursus gebedspastoraat, die verder bestaat uit zelfstudie (o.a. literatuur van Lin Button, Michelle van Dusseldorf, Alexander Venter en Wilkin van de Kamp), vier trainingsweekenden in het klooster, intervisie en een stage. De cursus is geaccrediteerd door het Evangelisch College en levert je een heus certificaat op. We starten in september!

Het cursusmagazine bevat bijdragen van Agnes Huizenga, Jan Minderhoud, Philip Troost, Gerrie Dijkstra, Dietske van Winkelhoff, Friedeke Marijne (In Christus Heel), Mark Hage, Wilkin van de Kamp (VrijZijn) en mijzelf - een mooi schrijversteam van gebedspastors, therapeuten en theologen.

Heb je interesse? Mail dan Danielle Los (cursuscoördinator): danielle.los@new-wine.nl.

Nieuw: Ministrycursus voor jongeren

In een mooie samenwerking met Youth For Christ ontwikkelden we een jongerenvariant van deministrycursus (15 - 18 jaar), met een cursusmagazine voor jeugdleiders en een bijbehorend werkboek voor de jongeren zelf. Corine Zonnenberg en Christine Corstanje (YfC) schreven het materiaal voor de vijf cursusavonden, met nadruk op ervaringsgericht leren dat aansluit bij de geloofsontwikkeling van jongeren.
Ik deed de eindredactie en theologische begeleiding.

Een werkgroep vanuit Praktijkcentrum / Kerkpunt, Navigators Nederland en Soul Survivor dacht mee bij de ontwikkeling van deze cursus, en uiteraard ook een aantal jongeren zélf - onder wie Luca Versteeg, die is aangesteld als landelijk coördinator (New Wine) van deze jongerencursus.